50% sinh viên cảm thấy chọn sai ngành: Bài học từ người trong cuộc
Con số đáng báo động về chọn sai ngành
Theo số liệu của Tập đoàn Giáo dục Văn Lang (tổng hợp từ các nghiên cứu trong nước và quốc tế), khoảng 50% sinh viên cảm thấy lựa chọn ngành học ban đầu chưa phù hợp. Trong đó, 15% muốn đổi ngành ngay từ năm nhất đại học.
PGS. TS Nguyễn Hữu Cương, Hiệu trưởng Đại học Phương Đông, nhận định đây là "sự lãng phí rất lớn về cả thời gian và tiền bạc". Bộ GD&ĐT cũng quy định các trường không được tăng chỉ tiêu tuyển sinh nếu có hơn 15% sinh viên thôi học ngay trong năm đầu tiên.
Áp lực từ gia đình: Câu chuyện thực tế
Ông Cương kể nhiều học sinh chọn ngành theo ý bố mẹ — chẳng hạn cả nhà theo ngành Kế toán nên muốn con đi theo, dù em thích ngôn ngữ hơn. Kết quả là sinh viên học kém, thậm chí không thể ra trường.
TS Đặng Thị Ngọc Dung (40 năm trong ngành Y, Viện Karolinska, Thụy Điển) nhớ mãi một sinh viên năm thứ 5 nợ tới 5 môn chuyên ngành. Khi được hỏi, nam sinh bật khóc — em muốn làm nhà văn nhưng bị gia đình ép học Y. "Những năm tháng tuổi trẻ lẽ ra phải được hạnh phúc thì em ấy lại sống trong khổ sở và vật vã với một ngành học không thuộc về mình", bà Dung nhìn nhận.
Lời khuyên từ chuyên gia
Với học sinh, PGS. TS Nguyễn Hữu Cương khuyên tìm hiểu ngành nghề một cách thực chất — không chỉ qua website trường đại học mà nên tham gia ngày hội hướng nghiệp, tiếp xúc trực tiếp với robot, mô hình công trình, hay thử học một ngôn ngữ để hình dung rõ hơn.
Với phụ huynh, TS Đặng Thị Ngọc Dung khuyên hãy trở thành "nhà đầu tư thiên thần" — đầu tư niềm tin và thông tin cho con, cùng con đặt câu hỏi để tìm hiểu ngành nghề yêu thích, thay vì áp đặt ước mơ của mình lên vai con.
Lời khuyên từ HướngNghiệp360
Nếu bạn đang phân vân về ngành học, bước đầu tiên là hiểu bản thân: bạn giỏi gì, thích gì, và ngành nào phù hợp với tính cách của mình. Thử làm bài trắc nghiệm RIASEC hoặc MBTI là một cách tốt để có cái nhìn khách quan — giúp bạn chọn ngành vì bản thân, không phải vì kỳ vọng của người khác.
Nguồn tham khảo
Bài viết được biên tập lại từ VnExpress Giáo dục. Xem bài gốc tại: https://vnexpress.net/nhieu-sinh-vien-chon-sai-nganh-vi-chi-nghe-theo-bo-me-5066688.html