Quốc hội đề xuất đánh giá học sinh theo năng lực thực chất, không chạy theo điểm số

'Bệnh thành tích': tỷ lệ tốt nghiệp 98% nhưng thiếu kỹ năng thực chất

Tại phiên thảo luận Quốc hội sáng 21/4, Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Đặng Ngọc Huy cho rằng giáo dục Việt Nam vẫn đang đối mặt với 'căn bệnh trầm kha' là chạy theo thành tích, dù vấn đề này đã nhiều lần được nêu tại nghị trường.

Ông dẫn chứng tỷ lệ tốt nghiệp THPT nhiều năm duy trì trên 98%, nhưng các khảo sát năng lực độc lập lại cho thấy nhiều học sinh thiếu kỹ năng tư duy phản biện, thiếu khả năng làm việc nhóm và chưa có nền tảng để học tiếp hoặc làm việc trong môi trường thực tế.

Theo ông, giáo viên bị cuốn vào vòng xoáy làm đẹp điểm số không phải vì thiếu lương tâm, mà 'vì hệ thống buộc họ phải như vậy' — cơ chế thi đua gắn với chỉ tiêu, chỉ tiêu gắn với tỷ lệ, dẫn đến thành tích không còn phản ánh đúng thực chất.

Đề xuất: loại bỏ chỉ tiêu hình thức, đánh giá theo tiến bộ thực chất

Đại biểu Đặng Ngọc Huy đề nghị Quốc hội và Chính phủ cải cách toàn diện cơ chế thi đua, khen thưởng trong giáo dục. Trọng tâm là loại bỏ các tiêu chí hình thức như tỷ lệ đỗ, tỷ lệ học sinh giỏi — thay bằng hệ thống đánh giá dựa trên tiến bộ thực chất của người học theo thời gian.

Phương pháp đánh giá cũng cần chuyển sang coi trọng năng lực tư duy, khả năng thực hành, kỹ năng sống và phẩm chất. Song song với đó, ngành giáo dục cần giảm áp lực hành chính và 'bệnh báo cáo' cho giáo viên, đi kèm cơ chế giám sát độc lập và minh bạch hóa dữ liệu.

Ông nhấn mạnh: 'Áp lực sẽ không biến mất dù chính sách thay đổi, cần một cuộc chuyển đổi văn hóa từ chạy đua thành tích sang trân trọng giá trị thực chất.'

Lời khuyên từ HướngNghiệp360

Trong khi chờ hệ thống thay đổi, bạn có thể tự đánh giá bản thân theo năng lực thực chất: tham gia dự án thực tế, rèn kỹ năng mềm và không để điểm số là thước đo duy nhất của sự tiến bộ.

Khi chọn ngành học, hãy ưu tiên các chương trình đào tạo chú trọng thực hành và phát triển kỹ năng — đây là xu hướng mà cả xã hội và chính sách giáo dục đang hướng tới.

Nguồn tham khảo

Bài viết được biên tập lại từ VnExpress Giáo dục. Xem bài gốc tại: https://vnexpress.net/de-xuat-thay-cach-danh-gia-hoc-sinh-khong-chay-theo-diem-so-5064954.html