63.800 thí sinh tự do thi lại 2026: Hậu quả của chọn sai ngành

Kỷ lục thí sinh tự do năm 2026

Hơn 63.800 thí sinh tự do đã đăng ký thi tốt nghiệp THPT 2026 — mức cao nhất kể từ năm 2020 khi kỳ thi đổi tên từ THPT quốc gia sang thi tốt nghiệp THPT. Con số này góp phần đưa tổng số thí sinh lên hơn 1,2 triệu, cũng là kỷ lục chưa từng có.

Trong số đó là Nguyễn Thái, 22 tuổi, bỏ ngang năm thứ ba ngành Kỹ thuật thủy lợi dù chỉ còn hơn một năm để tốt nghiệp. Sau hai năm làm phục vụ tại quán ăn, cà phê với lương khoảng 8 triệu đồng/tháng, Thái quyết định thi lại tổ hợp C00 (Văn-Sử-Địa) để đăng ký vào Báo chí và Luật — những ngành em thực sự yêu thích.

Cũng có trường hợp như Quỳnh Anh, sinh viên năm nhất ngành Quản trị kinh doanh tại một trường tư ở Hà Nội. Đạt điểm thấp hơn kỳ vọng, cô đành nhập học dù không thích, rồi vừa học vừa ôn thi lại với mục tiêu chuyển sang Tài chính - Ngân hàng.

Nguyên nhân: Hướng nghiệp yếu từ đầu

TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Giáo dục thường xuyên (Bộ GD-ĐT), nhận định: "Đây là vấn đề tồn tại nhiều năm, khiến học sinh chọn sai ngành và phải làm lại." Ông cũng chỉ ra nghịch lý từ kỳ thi 2025: điểm thi theo tổ hợp phổ biến chỉ khoảng 21-23, nhưng thí sinh có điểm ưu tiên hoặc quy đổi IELTS có thể lên tới 25-26 và trúng tuyển, trong khi những em không có điểm cộng nhiều khả năng trượt và phải thi lại.

Ông Đỗ Ngọc Anh (Đại học Mở Hà Nội) bổ sung thêm nguyên nhân: kỳ thi 2025 theo chương trình phổ thông mới lần đầu tiên áp dụng, nhiều em chưa có kinh nghiệm thi cử và chiến lược xét tuyển nên chưa đạt nguyện vọng mong muốn. "Đây là hiện tượng đáng chú ý nhưng không bất thường", ông nhận định.

Lời khuyên từ HướngNghiệp360

Câu chuyện của Thái và Quỳnh Anh nhắc nhở rằng chọn ngành theo định hướng của gia đình hay điểm số tạm thời mà không hiểu bản thân rất dễ dẫn đến hối tiếc. Nếu bạn đang phân vân, hãy tìm hiểu kỹ sở thích và thế mạnh trước khi nộp đơn — thay vì "vào trước, tính sau". Làm lại không phải là thất bại, nhưng hiểu mình từ đầu vẫn tốt hơn nhiều.

Nguồn tham khảo

Bài viết được biên tập lại từ VnExpress Giáo dục. Xem bài gốc tại: https://vnexpress.net/lam-lai-tu-dau-giua-ky-luc-1-2-trieu-thi-sinh-thi-tot-nghiep-5070077.html